Waarom stem je zus, en niet zo?

Komende week mogen we weer naar de stembus. Hoe word je stem bepaald? Een filosofische beschouwing over waarom je zus stemt, en niet zo.

De verkiezingen zijn een belangrijk democratisch ritueel dat we moeten koesteren. Want als we het eenmaal kwijt zijn, krijgen we het niet snel meer terug.

Volgens de opiniepeilers weten veel mensen nog niet op welke partij ze gaan stemmen. Hun keuze wordt soms pas in het stemhokje bepaald.

En dat is niet zo gek.

We worden doodgegooid met feitjes en cijfers, onderzoeken, one liners, tiktok-filmpjes, meningen, debatten, peilingen en ga zo maar door. En dan zijn er ook nog de eigen gevoelens, de verlangens, de sympathieën of anti-pathieën, de goedbedoelde adviezen van familie en vrienden die ook allemaal een rol spelen bij het bepalen van je keuze.

Probeer daar maar eens chocola van te maken.

Waardenstrijd

Volgens de Franse filosoof Gilles Deleuze weten we vaak niet waarom we doen wat we doen. Dat komt omdat er volgens hem op elk moment duizenden en duizenden micro percepties en neigingen door ‘het weefsel van onze ziel’ stromen. Die voeren een soort permanente strijd om onze aandacht, en soms komt deze stem bovendrijven, en dan weer die neiging of dat verlangen. Ze stromen door ons heen, en maken ons tot wie we op dat moment (denken te) zijn. Achteraf geven we daar betekenis aan, en dan doen we net alsof we bewust en rationeel hebben gekozen.

Vaak heb je al een sterke voorkeur voor een bepaalde partij of politicus, en een afkeur voor andere partijen en politici. Waar komt dat vandaan? En vooral: hoe kom je er weer vanaf? Die waardering vormt namelijk het frame waarmee je naar alle debatten en uitspraken van politici kijkt en luistert, als een soort gekleurde bril.

Filosofische oefening

Het zou als filosofische oefening interessant kunnen zijn om die bril af te zetten en zo onbevooroordeeld mogelijk te luisteren naar wat politici feitelijk zeggen en doen. Maar dat is niet alleen heel moeilijk, het is ook de vraag of het wenselijk is. Politiek gaat namelijk niet alleen over ratio, maar ook over emotie. Het is een waardenstrijd, en een manier om geschillen op een geweldloze manier uit te vechten.

Dus stem lekker op gevoel, uit overtuiging, op grond van bepaalde percepties of neigingen: het mag allemaal. En laat daarna de spelers op het veld (politici) lekker hun werk doen, zonder er voortdurend vanaf de zijlijn commentaar op te leveren.

---

Zelf filosoferen over organiseren?

Komende vrijdag 31 oktober organiseren we weer een Kennismaking Organisatiefilosofie.

Meer informatie vind je hier >>>

Geplaatst in filosofie praktisch en getagd met democratie, filosofie, stemmen.