Onderzoek: op zoek naar zinvol organiseren

Mijn fascinatie voor betekenisgeving begon in 1984, toen ik wijsbegeerte ging studeren aan de Universiteit Utrecht. Ik verdiepte me in denkers als Nietzsche, Foucault en Heidegger, en studeerde af op het begrip ‘Übermensch’ bij Nietzsche – een zoektocht naar hoe de mens zichzelf kan overstijgen.

Na mijn studie werkte ik 20 jaar als journalist en schrijver. Mijn eerste publicatie was een recensie van een Nietzsche-biografie voor de boekenbijlage van NRC Handelsblad. Later schreef ik onder meer voor De Groene Amsterdam, Intermediair, PW en Management Team. Bij dat laatste blad was ik van 2004 tot 2006 hoofdredacteur.

Daarna begon ik als zelfstandig journalist en auteur. Ik schreef verschillende boeken over werk, organiseren en filosofie, waaronder De laatste manager, De ZINmakers, De organisatiefilosoof en Het ZINnigste boek dat je ooit zult lezen. Samen met Marijne Vos schreef ik in 2021 Het Grote Fröbelboek voor adviseurs.

Promotieonderzoek naar sensemaking

In 2019 begon ik aan een promotieonderzoek aan de Radboud Universiteit, onder begeleiding van Mathieu Weggeman en René ten Bos. Ik wilde onderzoeken hoe mensen in organisaties betekenis geven aan wat er gebeurt – wat in de organisatiekunde ‘sensemaking’ wordt genoemd. Karl Weick, een belangrijke denker in dit veld, omschrijft ‘organiseren’ als:

‘Een consensueel gevalideerde grammatica voor het verminderen van meervoudigheid door middel van zinnig, onderling afgestemd gedrag’.

Oftewel: we organiseren ons rond betekenis. Maar hoe werkt dat proces van betekenisgeving precies?

• Wat beïnvloedt het? Welke rol speelt macht of het lichaam?
• Wat is betekenis eigenlijk?
• En welk mensbeeld zit er achter onze ideeën over organiseren?

In mijn onderzoek combineer ik inzichten uit filosofie en organisatietheorie. Ik laat me inspireren door onder andere Deleuze, Foucault, Nietzsche, James en Bergson Zo ontwikkel ik een visie op sensemaking die minder rationeel en cognitief is, en die recht doet aan het feit dat we onderdeel zijn van grotere processen – van krachten, waarden en systemen die ons mede vormgeven.

De resultaten van dit onderzoek heb ik samengebracht in mijn proefschrift Making sense of sensemaking, waarop ik in maart 2024 ben gepromoveerd. De Nederlandstalige publieksversie is verschenen als Het ZINnigste boek dat je ooit zult lezen. Na reviews en een grondige herbewerking verscheen mijn dissertatie in 2026 bij Palgrave Macmillan onder de titel Rethinking Sensemaking: Tools and Techniques for Organizing.

Het publiceren in wetenschappelijke tijdschriften is een intensief en soms frustrerend proces. Je krijgt afwijzingen, maar ook waardevolle feedback van anonieme reviewers en redacteuren. Dat dwingt je tot scherper denken – en dat is precies wat wetenschap zo waardevol maakt.

Waarom dit ertoe doet

Het doen van filosofisch onderzoek geeft mij grote voldoening. Het scherpt mijn denken en helpt me om concepten die ook in de praktijk relevant zijn. Als organisatieadviseur en organisatiefilosoof zie ik steeds scherper waar het denken stokt, hoe mensen zichzelf vastzetten in patronen, en hoe je dat los kunt maken.

Denk je dat jouw organisatie baat zou kunnen hebben bij een filosofische blik? Of wil je samenwerken bij het doen van onderzoek? Bekijk dan mijn aanbod of neem contact met me op.